The time for change

No bullet can stop the spirit of justice and democracy!!!

መሪዎች ጠባብ ከሆኑ ህዝብን ይዘው ገደል ይገባሉ – ግርማ ካሳ

welkayet - satenaw

በወልቃይት ጠገዴ ዙሪያ የተፈጠረዉን ቀዉስ ሰላማዊ፣ ዲሞክራሲያዊ እና ፍትሃዊና በሆነ መንገድ መፍታት፣ ሁሉም አሸናፊ የሆኑበትን  መፍትሄ መፈለግ ሲገባው፣ በአቶ አባይ ወልዱ የሚመራው የሕወሃት የመቀሌ አስተዳደር ግን  ብስለት የጎደለው ተግባራት እየፈጸመ ነው።

ኢሕአዴግ ስልጣን ከመጨበጡ በፊት, ወልቃይት ጠገዴ ሁመራ ጠለምት በአጠቃላይ የተከዜ በስተምእራብ ያለው አሁን የምእራብ ትግራይ ዞን የሚባለው ግዛት፣ በበጌምድር(ጎንደር) ክፍለ ሃገር በወገራ አወራጃ ውስጥ ሲተዳደር የነበረ ነው። ይሄንን ደግሞ የቀድሞ የሕወሃት መስራች ዶር አረጋዊ በርሄ፣ ልኡል ራስ መንገሻ ስዩም የመሳሰሉ የትግራይ ታዋቂ ግለሰቦች በአደባባይ የመሰከሩት ነው።

ወልቃት ጠገዴ “አማራ” ነን የሚሉ ፣ ትግሬ ነን የሚሉ ለዘመናት በሰላም የኖሩበት ነው። ትግሬ አማራ የሚል ድሮ አልነበረም። ወልቃይቶች ሲፈለጉ ጎንደር  ሲፈልጉ ሽሬ ሄደው ይነግዳሉ። የሽሬው ሰው ሲፈልግ መቀሌ፣ ሲፈልግ ጎንደር ይመጣል። ሰው እርስ በርስ ተዛምዷል። በወልቃይት ጠገዴ የሚኖሩ “አማራ” ነን የሚሉ ትግሪኛ ይናገራሉ። በዚያ ያለው ህዝብ ከትግሬዎች ጋር ከትግሪኛ ጋር ችግር ኖሮት አያውቅም። ወልቃይቶችን ህወሃቶች አይደለም ትግሪኛ ያስተማሯቸው። ህዝቡ ትግሪኛ የለመደው ከትግራይ ወንድሞቹ ጋር ትስስር ስላለው ነው። ቋንቋ የዘር መገለጫ ሳይሆን መግባቢያ ስለሆነ ነው።

ሲጀመር ህወሃት የጨዋታውን ሕግ የዘር ጨዋታ እንዳደረገው መዘንጋት የለብንም። የወልይቃት ጠገዴ ህዝብ ሲፈልግ አማርኛ፣ ሲፈለግ ትግሪኛ ሲፈለግ አረብኛ ይናገራል። ሕወሃት  የ”ትግሪኛ ብቻ” ፖሊሲን በሕዝቡ ላይ ጫነ። በልማት ስም ሕዝቡን ከመሬቱ ማፈናቀል ጀመሩ። ብዙ ወልቃይቶች ተሰደዱ፣ ተገደሉ፣ ታሰሩ። ህዝቡን በታሪኩ አስቦት የማያውቀዉን ነገር እንዲያስብ ገፋፉት። በግድ ትግሬ ናችሁ ሲባሉ እነርሱም የዘር ካርድ ጨዋታን ጀምረው “አማራ ነን “ ማለት ጀመሩ። ትግሬ አማራ መባባሉ ጦዘ።

ምን ችግር ነበረው ትግሬ፣ አማራ ሳይባባሉ፣ ትግሪኛንም፣ አማርኛም እየተናገሩ፣ ሽሬም፣ጎንደረም እየሄዱ እየነገዱ እንደ ድሯቸው በሰላም ቢኖሩ ? ያ ሊሆን አልቻለም። ሕወሃት ለዘመናት በዚያ አካባቢ በፍቅር በሰላም እየተዋለዱ በጋራ የአገራቸዉን ዳር ድንበር እየጠበቁ የኖሩ ወንድማማቾችን በዘር ለያይቶ ወደ ጠብ እየወሰዳቸው ነው።ሕዝቡን አማረሩት።

“እኛ ጎንደሬ ነን፤ ወደ ጎንደር መቀላቀል አለብን” በሚል የወልቃይት ጠገዴ ህዝብ ኮሚቴ አቋቋመ። ወደ አምሳ ሺህ ፊርማ ተሰብስቦ ጉዳዩ ወደ ፌዴሬሽን ምክር ቤት ተወሰደ። ሕገ መንግስቱና ሕጉ በሚፈቅደው መሰረት እንቅሳሴዎች ተደረጉ። ሆኖም የሕወሃት ባለስልጣናት ገመዱን የበለጠ  ማክረር ጀመሩ። በሕዝቡ ላይ ዛቻ ይናገሩ ጀመር። ሰነድ አዘጋጅተው እነርሱ “ትግሬነት” የሚሉትን በኋይል ለመጫን ከላይ እንደጠቀስኩት ሚስጥራዊና በጣም ዘረኛ የሆነ ሰነድ አዘጋጁ።

በወልቃይት ያለውን ለመቀልበስ መደረግ አለበት ተብለው ከተቀመጡት ነጥቦች መካከል የሚከተለው ይገኝበታል፡

“የትግራይ ኪነ-ጥበብ በተለይ የትግርኛ ዘፈኖች ብናያቸው በሁሉም ዘፈኖቹ ሲጠሩ የምንሰማቸው የኣካባቢ ስሞች ትግራይ ማለት ከሽሬ የሚመለስ እንደሆነ የሚሰብኩ ናቸው። ይህን ችግር ከመሰረቱ በማረም ወልቃይት፣ ጠገዴ፣ ጠለምትና ሁመራ ያካተተ እንዲሆን የትግራይ ጥበበኞች እንዲያስቡበት ማድረግ፤ ምክንያቱም በኣማርኛ ቋንቋ የሚዘፈኑ የጎንደር ኣካባቢ ስም የሚያነሱ ዘፈኖች ሁሉ ብንመለከት ኣሁንም ያልተዋቸው በሽታ የእነዚህ ኣካባቢ (ወልቃይት፣ ጠገዴ፣ ሰሜን፣ኣርማጭሆ፣ጠለምትና ሁመራ) ስም ሳይጠሩ ኣያልፉም። ስለሆነም የጥበብ ድርሻ በሰው ልጅ ስነ-ልቦና ከፍተኛ ተፅእኖ ስላለው የትግራይ ጥበበኞች ልንሰራበት ይገባል። የቆላው የትግራይ ተወላጅ (ወልቃይት፣ ጠገዴ፣ ሁመራ፣ ቃብቲያና ጠለምት) ከጎንደር ታሪክ በላይ በኣክሱምና ይሓ ታሪክ ኩራት እንዲሰማዉና የእኔነት ስሜት እንዲያድርበት ማድረግ የግድ ያስፈልጋል። ከኣጤ ቴድሮስ ታሪክ በላይ የኢትዮጵያን ዳርድንበርን ለማስከበር ላይ እና ታች እያለ ሳለ የሞተውን የኣጤ ዮሃንስ ኣራተኛ ጀግንነት ኣውቆ እንዲኮራበትና እንዲመካበት ቢደረግ የትምክህተኞቹ የኣማራዎቹ ተግባር ማለትም ከድሮ ጀምሮ በተዋረድ የመጣውን ክፋታቸውና ዉሸታቸው እንዲሁም የትግራዋይን ስም የማጥፋትና በወሬ በማስተጋባት ብልግና እንደሰሩ በማስተማር በተቃራኒው ደግሞ የትግራይና ትግራዎትን የበላይነትንና ብሔርተኝነትን ከፍ በማድረግ በውስጣዊ ስብከት እንዲያስተጋባ በማድረግ ጫና መፍጠር”

እንግዲህ አስቡት ምን ያህል መቀሌ ያሉ የሕወሃት ባለስልጣናት ጠባብ መሆናቸውን ? አጼ ዮሐነስ፣ አጼ ቴዎድሮስ፣ ጎንደር ፣ አክሱም እያሉ መርዝ ከሚረጩ፣ አክሱም የትግሬዎች ብቻ ሳይሆን የሁሉም ኢትዮጵያዊያን፣ ጎንደር የጎንደሬዎች ብቻ ሳትሆን የሁሉም ኢትዮጵያዊያን ቅርሶች መሆናቸውን ለምን መረዳት አቃታቸው ?

የትግራይ ህዝብ በአጼ ዮሐነስ እንደሚኮራው በአጼ ቴዎድሮስም ይኮራል። ለዚህም ነው ትግራይ ብትሄዱ እጅግ በጣም ብዙ የትግራይ ልጆች ቴዎድሮስ የሚል ስም ያላቸው። ዶር ቴዎድሮስ አዳኖም፣ አቶ ቴዎድሮስ ሃጎስ ያሉ ከፍተኛ የሕወሃት ባለስልጣናትን መጥቀሱ ይበቃል። ታዲያ ከአሁን ለአሁን የወልቃይት  ሕዝብ ጎንደሬዎች ነን አለና ቴዎድሮስን ጥሉ ዮሐንስን ዉደዱ አይነት ዘመቻ በሕወሃት መደረጉ ምን ይባላል ?

በወልቃይት ጠገዴ እርግጥ ነው ድሮም ሲኖሩ የነበሩ፣ በቅርቡም የሰፈሩ ብዙ ትግሬ ነን ባዮች አሉ።  ወልቃይት ጠገዴ ብቻ ሳይሆን ሌሎች ክልሎችም ብዙ ትግሬዎች አሉ። ለትግሬዎች ወልቃይት ጠገዴ ብቻ ሳይሆን ሁሉም የኢትዮጵያ ግዛት መሬታቸው ነው። የኢትዮጵያ የሁሉም ግዛት የሁሉም ኢትዮጵያዉያን ነውና።

ነገር ግን ለጊዜው ጡንቻ ያላቸው ሕወሃቶች ስለሆኑ ሕዝቡን በግድ “ትግሬ ነህ” ብለው ሊያስገድዱት መሞከራቸው ግን አያዛልቃቸዉም። ይህ አይነቱ የኃይል እርምጃ ዘላቂ መፍትሄ አያመጣም። እንደው የዘር መካረሩን በጣም ያባብሰዋል። የዘር ነገር ደግሞ እንደሚታወቀው ሰዉን በስሜት እላይ የማድረስ አቅም አለው። የዘር ክርክር፣ የዘር ፉክክር፣ በዘር ሂሳቦችን  ማወራረድ እጅግ በጣም አደገኛ ነው። መሪዎች ጠባብ ከሆኑ በቀላሉ ብዙዎችን  በጠባብነት መበከል ይችላሉ። በአጭሩ ከወዲሁ በብስለትና በጥንካሬ የጠባብ መሪዎች ፖለቲካ ካልተመከተና ካልተሸንፈ፣ ብዙዎችን በክሎ፣ ሕዝብን እና አገርን ገደል ዉስጥ ሊከት ይችላል።

ነገሮች ረገብ ይበሉ ባይ ነኝ።  ህወሃት ሁሉም አሸናፊ የሆኑበት መፍትሄ ይፈለግ ባይ ነኝ። ቢቻል እንደዉም እንደ ሩዋንዳና ሌሎች የአፍሪካ አገሮች የዘዉግ/የዘር ነገርን ከፖለቲካው ሙሉ ለሙሉ ማዉጣት ቢቻል ጥሩ ነው።  አጼ ቴዎድሮስ አገር የጋራ ሃይማኖት የግድ እንዳሉት፣ አገር የጋራ ዘዉግ/ዘር የግል ነው ይባል። ትግሬ ነኝ፣ ኦሮሞ ነኝ፣ ጉራጌ ነኝ የምንል፣ ከፈለገን  በግል ከፈለግን በቡድን ትግረነታችንን፣ ኦሮሞነታችንን እንዘርክ። የፌዴራልም ሆነ የክልል መንግስታት ግን፣ ከሃይማኖትና ከዘዉግ/ዘር  የጸዱ ይሁኑ። ሰው በሕግ ፊትም ሆነ በማንኛውም የመንግስት አገልግሎት ዘርፍ በዘሩ ሳይሆን በስብእናው ይታይ። በዘሩና በሚናገረው ቋንቋ ሳይሆን በሥራው ይመዘን።

posted by Geremew Aragaw

Single Post Navigation

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: